สถานภาพของวาฬบรูด้าในไทย

วาฬบรูด้าแพร่กระจายทั้งในฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทย ฝั่งอันดามันพบหากินในบางฤดูบริเวณเกาะสุรินทร์ จ.พังงา และเคยพบว่ายน้ำตัวเดียวนอกชายฝั่งเกาะพระทอง และนอกชายฝั่งทับละมุ จ.พังงา พบอยู่เกือบประจำฝูงเล็ก 3-4 ตัว ใกล้เกาะราชาน้อย-ราชาใหญ่ จ.ภูเก็ต (แต่ยังไม่ทราบชนิดว่าเป็น B. edeni หรือ B. omurai) มีบันทึกข้อมูลการเกยตื้นมีชีวิตที่อ่าวสิเกา จ.ตรัง และที่ จ.สตูล และพบซากเกือบทุกจังหวัดชายทะเลทั้งสองฝั่ง ส่วนฝั่งอ่าวไทยพบแพร่กระจายเกือบตลอดทั้งปีในอ่าวไทยตอนบน หรืออ่าวไทยรูปตัวกอ ในพื้นที่ชายทะเลของ จ.ชลบุรี สมุทรปราการ ฉะเชิงเทรา กรุงเทพฯ สมุทรสาคร สมุทรสงคราม และเพชรบุรี และเคยพบเข้ามาหากินใกล้ฝั่งที่บ้านบ่อนอก จ.ประจวบคีรีขันธ์

ศูนย์วิจัยทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนบน ได้ดำเนินการศึกษาจำแนกประชากรวาฬบรูด้าโดยการใช้ภาพถ่าย (Photo Identification, Photo-ID) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551- ปัจจุบัน อาศัยตำหนิบริเวณครีบหลัง ส่วนหัว ตลอดจนตำหนิบริเวณต่างๆ ตามลำตัว สามารถจำแนกความแตกต่างของวาฬบรูด้าได้มากถึง 59 ตัว

วาฬบรูด้าบางตัวมีการเคลื่อนย้ายตามอาหารไปทางด้านล่างของอ่าวไทยเช่นที่เคยพบบริเวณบ้านบ่อนอก จ.ประจวบคีรีขันธ์ บริเวณที่พบวาฬบรูด้านั้นอยู่ห่างจากชายฝั่งทะเลตั้งแต่ 4-30 กิโลเมตร สามารถพบวาฬบรูด้าได้ตลอดทั้งปีในพื้นที่อ่าวไทยตอนบน ช่วงเวลาที่พบบ่อยอยู่ระหว่างเดือนเมษายนถึงเดือนกันยายนของทุกปีซึ่งเป็นช่วงเวลาที่มีปลากะตักและกุ้งเคยอุดมสมบูรณ์ 

วาฬบรูด้าในประเทศไทยพบหากินใกล้ชายฝั่งอาหารคือ ปลากะตักแก้ว ปลากะตักควาย ปลาทูและเคยโกร่ง ปกติจะหากินแบบตัวเดียว ยกเว้นเฉพาะคู่แม่ลูกที่จะอยู่ด้วยกันตลอดเวลา

จากข้อมูลการเกยตื้นทั้งสองฝั่งและการสำรวจในบริเวณอ่าวไทยตอนบน พบว่าวาฬบรูด้าออกลูกได้ตลอดทั้งปี และลูกวาฬบรูด้าเกยตื้นในประเทศไทยมีขนาดค่อนข้างเล็กเมื่อเปรียบเทียบข้อมูลในตารางข้างต้น เช่น ลูกเกยตื้นที่ บ้านเพ จ.ระยอง มีความยาวลำตัว 3.2 เมตร และหนัก 255 กิโลกรัม ลูกเกยตื้นที่ หาดหว้ากอ จ.ประจวบคิรีขันธ์ มีความยาว 3.4 เมตร และหนัก 250 กิโลกรัม และลูกที่เกยตื้นที่ เกาะแรด จ.ชุมพร มีความยาว 4.18 เมตร และหนัก 640 กิโลกรัม เป็นต้น

ประชากรวาฬบรูด้าในอ่าวไทย จากการจำแนกโดยใช้ภาพถ่าย (Photo Identification, Photo-ID)

ประชากรวาฬบรูด้าในอ่าวไทย จากการจำแนกโดยใช้ภาพถ่าย (Photo Identification, Photo-ID)

ประกอบด้วย

1. เจ้าบางแสน2. แม่กันยา3. เจ้าสามมุข4. เจ้าตรัย
5. เจ้าสิงหา6. แม่ตองอ่อน7. เจ้าสมุทร8. เจ้าบันเทิง
9. แม่สาคร10. แม่สดใส11. แม่วันดี12. แม่สีคราม
13. เจ้าสีฟ้า14. แม่ข้าวเหนียว15. แม่เพชร16. เจ้าธันวา
17. เจ้าชัดเจน18. เจ้านำโชค19. แม่วันสุข20. เจ้าสุขใจ
21. เจ้าเมษา22. เจ้าท่าจีน23. เจ้าส้มตำ24. เจ้าแตงไทย
25. แม่พาฝัน26. แม่สมหวัง27. แม่จ๊ะเอ๋28. แม่สายชล
29. เจ้ามารวย30. เจ้าหรรษา31. เจ้ามีนา32. แม่แกร่ง
33. เจ้าแสนสุข34. เจ้าสดชื่น35. เจ้าบุญมา36. เจ้าพัทธยา
37. แม่กล้า38. แม่ทองดี39. เจ้าสายลม(เจ้าท่าฉลอม)40. เจ้าเอกน้อย
41. เจ้าใบตอง42. เจ้าอิ่มเอม43. เจ้าวันชัย44. เจ้ามาลัย
45. เจ้าศรีสุข46. เจ้าสายสมุทร47. เจ้าสมสมุทร48. เจ้าตึก
49. เจ้าชาญสมุทร50. เจ้าส่องสมุทร51. เจ้าท่องสมุทร52. เจ้าธารสมุทร
53. เจ้าข้ามสมุทร54. เจ้ามีสุข55. เจ้าใบเตย56. เจ้าพลอย
57. เจ้าสายธาร58. เจ้าเก่ง59. เจ้าตุลา60. เจ้าวันใหม่
61. เจ้ายินดี   

ผลการสำรวจกลุ่มวาฬบรูด้าแม่-ลูก

ชื่อแม่บรูด้าชื่อลูกตัวที่ 1ชื่อลูกตัวที่ 2ชื่อลูกตัวที่ 3
1. แม่วันสุขเจ้าสุขใจเจ้ามีสุขเจ้าแสนสุข
2. แม่กันยาเจ้ามาลัยเจ้ามารวยเจ้าข้ามสมุทร
3. แม่สดใสเจ้าสดชื่นเจ้ามีนาเจ้าศรีสุข
4. แม่ตองอ่อนเจ้าแตงไทยเจ้าใบตองเจ้าใบเตย
5. แม่ข้าวเหนียวเจ้าส้มตำเจ้าเอกน้อยเจ้าธารสมุทร
6. แม่สาครเจ้าท่าจีนเจ้าสายลม(เจ้าท่าฉลอม)เจ้าส่องสมุทร
7. แม่พาฝันเจ้าอิ่มเอมเจ้ายินดี
8. แม่วันดีเจ้าวันชัยเจ้าวันใหม่
9. แม่สายชลเจ้าสายสมุทรเจ้าสายธาร
10. แม่สีครามเจ้าสีฟ้า
11. แม่สมหวังเจ้าสมสมุทร
12. แม่จ๊ะเอ๋เจ้าตึก  
13. แม่แกร่งเจ้าชาญสมุทร  
14. แม่กล้าเจ้าเก่ง  
15. แม่เพชรเจ้าพลอย  
16. แม่ทองดีเจ้าท่องสมุทร  

ข้อมูล : สถาบันวิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเล ชายฝั่งทะเลและป่าชายเลน
วันที่ : 1 พฤษภาคม 2560

บทความล่าสุด